Sunday, November 5, 2017

Naties en onderdrukking

Zowel naties als sociaal-economische klassen zijn abstracties. Men maakt abstractie van bevolkingsgroepen, die bij klassen te maken heeft met inkomen en eigendom en bij naties met talen die men spreekt. Terwijl sociaal-economische klasse al een behoorlijk willekeurige omschrijving heeft, is dat bij de term natie nog meer. Wie behoort tot een natie en wie behoort er niet toe? Wie bepaalt dit? De wet? De goegemeente? De staat? En volgens welke criteria?
Veel nationalisten hebben de neiging de mythe levendig te houden dat tot een bepaalde natie behoren veel te maken heeft met onderdrukking en onderdrukt zijn. Er zijn dan onderdrukte naties als Catalonië, Schotland, Koerdistan en Palestina. En er zijn dan de onderdrukkende en onafhankelijkheid tegenhoudende naties als Spanje, Israël, Turkije, Iran en Groot-Brittanië. Maar in een natie zijn tegenstellingen soms groot, op het vlak van sociaal-economische klasse bijvoorbeeld. Zijn rijke Schotten onderdrukt? Mij lijkt het van niet. Zijn in armoede levende Engelsen, Palestijnen of Koerden onderdrukt? Mij lijkt het van wel. De onderdrukking kan zo groot worden dat de onderdrukte soms bewondering krijgt voor de onderdrukker of zelf onderdrukker wil worden. Andere nationalisten cultiveren graag de mythe dat van hun eigen natie geprofiteerd wordt. De Waalse natie zou volgens sommigen bijvoorbeeld profiteren van de Vlaamse natie, terwijl de Waalse natie een eigen volkscultuur en mentaliteit zou hebben die nogal afwijkt van de Vlaamse volkscultuur en mentaliteit.
Binnen de linkerzijde bestaat er een traditie van het oproepen tot internationale solidariteit. Volgens Marx and Engels bijvoorbeeld had het wereldproletariaat geen land, als klasse aan één zeel trekkend was de bestemming ervan elke vorm van klassenmaatschappij af te schaffen. Volgens Murray Bookchin (1994) was de steun die Marx en Engels gaven aan "nationale bevrijding" vooral van strategische aard, en had die steun geopolitieke en economische achtergronden. Bookchin: "They vigorously championed Polish independence from Russia, for example, because they wanted to weaken the Russian empire, which in their day was the supreme counterrevolutionary power on the European continent." Tot vandaag is er een link tussen "bevrijdingsnationalisme" en Marxisme. In een gevulgariseerd Marxisme heeft nationalisme zelfs een prominente plaats gekregen, om internationale solidariteit in de schaduw te zetten en als wegbereider voor chauvinisme en kwalijke "vaderlandsliefde". Terwijl culturele autonomie, al dan niet van volkse aard, zeker tegengehouden wordt door natiestaten is het maar de vraag of naties werkelijk kunnen onderdrukken. Men mag naties niet verwarren met natiestaten. Sociaal-economische klassen kunnen onderdrukt worden, en kennen ook interne onderdrukkingsmechanismen die te maken hebben met onder andere gender en huidskleur. Maar naties zijn over het algemeen weinig homogeen, en hebben sturende elites die soms tegen de wil van natieleden ingaan.

Saturday, August 19, 2017

Walter Benjamin, Einstürzende Neubauten en de engel van de geschiedenis

"Er bestaat een schilderij van Paul Klee, dat Angelus Novus heet. Er staat een engel op afgebeeld die zo te zien op het punt staat zich te verwijderen van iets waar het zijn blik strak op gericht houdt. Zijn ogen en zijn mond zijn opengesperd, hij heeft zijn vleugels gespreid. Zo moet de engel van de geschiedenis eruitzien. Zijn gelaat is naar het verleden gewend. Waar wij een reeks gebeurtenissen waarnemen, ziet hij één enkele catastrofe en daarin wordt zonder enig respijt puinhoop op puinhoop gestapeld, die hem voor de voeten geworpen wordt. De engel zou wel willen blijven, de doden tot leven wekken en de brokstukken weer tot een geheel maken. Maar zijn vleugels vangen de wind die uit het paradijs waait, een storm die zo hard is dat hij ze niet kan stuiten. Deze storm stuwt hem onweerstaanbaar voort, de toekomst in die hij de rug heeft toegekeerd, terwijl de stapel puin vóór hem tot aan de hemel groeit. Deze storm is wat wij vooruitgang noemen."
— Walter Benjamin: Over het concept van de geschiedenis (1940), These IX

Beeld en muziek hier:
G3 ENGEL DER GESCHICHTE
EINSTÜRZENDE NEUBAUTEN
VIDEO AND MIX-UP BY NADJESCHDA PIMANO

Saturday, August 12, 2017

Islamisme, jihadisme en het Westen

De anti-Westerse component in het islamisme en het jihadisme wordt te vaak overschat. De Nazi's hadden met hun antisemitische gedachtegoed enige invloed op het islamisme. Welnu, het Nazisme is een Westers fenomeen. Het Nazisme is een stuk kleiner dan voorheen maar het bestaat nog altijd en is onder andere een uiting van het zich volledig willen afsluiten van niet-Westerse invloeden.


De Koerden zien een stuk meer af van de populariteit van het islamisme dan dat de Westerlingen er onder lijden. Niemand zegt intussen dat het islamisme een anti-Koerdisch fenomeen is, maar voor een groot stuk is het dat eigenlijk wel. Er vallen ook veel meer doden als het gevolg van jihadisme bij moslims en moslima's dan bij Westerlingen. Er zijn ook neoliberale invloeden in het islamisme. Denk maar aan de volledige omarming van het kapitalisme door regimes als die van Saoedi-Arabië en Turkije.

Monday, July 24, 2017

Koning Auto? Niet in Antwerpen graag.

Er zijn heel wat voorstellen om de overlast van het verkeer op de Antwerpse Ring, een autosnelweg die de stad Antwerpen doorklieft, te verminderen. Eén van de bekendste voorstellen daarvoor is Ringland, de volledige overkapping van deze Ring. Een ander voorstel is de Oosterweel light verbinding of ook nog het . Wie hier niet veel over weet verwijs ik door naar de websites van Ademloos en Ringland.




Modal split betekent o.a. het aantal mensen dat met de auto naar/in de stad rijdt vergeleken met het aantal mensen dat een andere “modus”, een ander vervoermiddel kiest. Vandaag rijdt in Antwerpen 80% met de auto naar/in de stad. Dus is de modal split hierbij momenteel 80/20. Bij de inwoners van Antwerpen zelf is het 50/50, dat wil zeggen dat de helft van die mensen met de auto naar/in de stad rijden. Om het autogebruik te verminderen kunnen er best aantrekkelijke en goedkope alternatieven voor de auto komen. Er wordt gedacht aan een heel pakket van maatregelen:

- Fiets en elektrische fiets met mooie infrastructuur, veilige gratis fietsenstalling, veilige gratis oplaadpunten, repairshops, ...
- Voorstedelijk treinnetwerk met goede aansluitingen op tram en bus
- Park & rides, autodelen, andere vormen van individueel openbaar vervoer en taxidienst, ...
- Rekeningrijden, tol, duur parkeren, ...

Wat ik wat onderbelicht vind in deze: niet alleen de rol die het minder vervoeren van zichzelf in het verhaal kan spelen maar ook de rol die het kiezen voor een ander vervoermiddel kan spelen: van stadsfietsen tot pendelbussen en het nu al aanwezige openbaar vervoer, van carpooling tot goedkoop autohuren buiten Antwerpen stad of aan de rand ervan. Grote wagenparkings op weg naar Brussel of op weg naar Gent aan de rand van de stad Antwerpen zouden bijvoorbeeld een verschil kunnen maken, zeker wanneer daar pendelbussen vanuit de binnenstad naartoe rijden (en ook weer terug) en er ter plekke stadsfietsstations aanwezig zijn. Autohuren in de vorm van bijvoorbeeld het zogenaamde autodelen dat bedrijven aanbieden is momenteel te duur in vergelijking met het bezit en het gebruik van een eigen wagen of een bedrijfswagen, en daarom ook weinig aanwezig. De overheid zou daar een mouw aan kunnen passen.
We moeten zo snel als mogelijk naar een vorm van mobiliteit die auto's van de Antwerpse Ring en uit de Antwerpse binnenstad weghaalt. Nieuwe park & rides, met daarbij ook maatregelen die autogebruik in het Antwerpse verminderen, zijn een deel van de oplossing. Aparte busbanen op wegen waar pendelbussen snel over kunnen rijden naar een park & ride plek, maken het gebruik ervan extra aantrekkelijk voor diegenen die snel ergens naartoe willen buiten Antwerpen of diegenen die snel in Antwerpen willen geraken, en verminderen ook fileleed.

Wednesday, July 12, 2017

Helft uitstoot komt van wie of wat eigenlijk?

"Slechts honderd bedrijven zijn verantwoordelijk voor meer dan de helft van alle broeikasgassen die ooit door de industrie zijn uitgestoten." Dat is de ondertitel van een artikel in De Standaard dat Ruben Mooijman schreef. Het is een ronkende ondertitel, die ons aan het nadenken moet zetten. Toch is de waarheid genuanceerder. Het zijn immers niet enkel die bedrijven die ervoor verantwoordelijk zijn, maar ook de mensen aan de top van die bedrijven. Niet enkel die honderd bedrijven zijn ervoor verantwoordelijk, maar ook de overheden of andere instellingen en de consumenten die deze bedrijven niks in de weg leggen. Het noopt ons consumenten ook tot het nadenken over hoe we ons (beter) kunnen organiseren om de macht van die honderd bedrijven te ondermijnen, in consumentenorganisaties bijvoorbeeld. Want verbruikers en consumentenorganisaties kunnen hun macht doen gelden: door consumentenboycots en samenwerkingen met productiecoöperatieven, door te consuminderen of meer ecologisch te verbruiken.

Tuesday, July 11, 2017

11 juli aforisme (2)

Ik ben wel te vinden voor feestjes, dus waarom persé allemaal Nederlandstalige liedjes en artiesten op een Vlaamse feestdag? Waarom geen Vlaamse feestdag met allemaal Franstalige liederen? Of met veel zangeressen die iets in het Arabisch of het Turks brengen? #thinkingoutofthebox

11 juli aforisme

N-VA en VB willen het anders framen, maar een repressief vluchtelingenbeleid speelt in de kaart van moslimfundamentalistische regimes. Het houdt wederzijdse culturele beïnvloedingen tegen, het bestendigt monoculturele uitingen in het Midden-Oosten, het sluit mensen op in een thuisland waar ze verder onderdrukt kunnen worden.