Bardot, apologie of objectieve docu?
Op VRT max bekeek ik de film Bardot, gemaakt door de Belgische filmmaker Alain Berliner en Elora Thevenet. Hij kwam vorige maand in roulatie in de Franse cinemazalen maar is dus nu ook al via een Belgische televisiezender beschikbaar. Brigitte Bardot zelf stelde persoonlijke documenten ter beschikking, voor een docu van 90 minuten over haar leven. We merken dat Bardot er aan meegewerkt heeft. Zo komt haar laatste echtgenoot ook in de docu voor, nochtans speelde die een belangrijke rol in de partij van Jean-Marie Le Pen. Bardot stelt in de film spijt te hebben van enkele uitspraken die ze gedaan heeft omdat die volgens haar een beetje fout waren. De uitspraken waar ze fel voor bekritiseerd is en onder meer wijzen op racistische vooroordelen komen echter weinig aan bod. Eerder krijgen we een blik op haar lange leven.
Bardot zegt in de docu twee verschillende levens geleid te hebben maar eerder kunnen we spreken van grofweg vier levensfasen. Er is Bardot het meisje, met het brilletje en de beugel. Die volgens haar ouders in de schaduw stond van haar volgens hen mooiere oudere zuster. Met die ouders kreeg ze nooit een hechte band lijkt het. Integendeel, ze gaven haar een kille en afstandelijke opvoeding. Er wordt in de film gesteld dat ze als jong meisje niet zo opviel en dat zal dan wel. Maar op haar 15 jaar siert de jonge Brigitte al de cover van het wijdverspreide tijdschrift Elle.
Bardot heeft veel talent voor balletdansen en voor het omgaan met de camera. In eerste instantie is dat een fotocamera maar die zal al gauw plaatsmaken voor de filmcamera. Dat ze goed danst helpt haar in de filmcarrière, wat we als haar tweede levensfase kunnen zien. De jonge cineast Roger Vadim, met wie ze ook getrouwd was, helpt haar op jonge leeftijd internationale roem te vergaren, de jaren zestig moeten dan zelfs nog komen. De jonge Brigitte zet zich af tegen het bourgeois, bekrompen karakter van bij haar thuis en kiest voor een ander leven. Daarbij leefde ze eerst eerder in armoede (haar ouders steunden haar niet langer financieel), maar vergaart ze al snel rijkdom. Met vooral haar filmrollen in onder meer komedies wordt ze steenrijk. Intussen brengt ze het hoofd van heel wat mannelijke kijkers op hol. In de docu wordt ze tot vervelens toe opgevoerd als de vrouw die zichzelf en andere vrouwen (seksueel) bevrijdde. Maar qua emancipatieproces valt dat regelmatig tegen, zeker na de jaren zestig.
Bardot verslijt in de jaren zestig minnaars als handtassen. Ze vervangt ze al gauw door andere. Met één van hen krijgt ze tegen haar zin een kind. Ze had al twee abortussen achter de rug en wou er een derde. Met haar grote bekendheid is er echter geen enkele dokter die een illegale abortus aandurft. De vader van haar zoon slaat haar ook. Gelukkig lijkt ze allesbehalve te worden, kampt met depressies en heeft in haar leven volgens een biograaf heel wat zelfdodingspogingen gedaan. Bardot zal zichzelf later in haar leven graag in een slachtofferrol wentelen, maar het moet ook wel gezegd dat ze haar weg helemaal niet zo vond en dat al op jonge leeftijd. De minnaars die ze heeft in de jaren zestig hebben de meest uiteenlopende karakters. Met muzikant Serge Gainsbourg beleeft ze een passionele relatie. Ze zal ook tien jaar muziek en zeventig liedjes creëren. De vraag blijft echter of ze ooit een hechte band met een mens kreeg of dat ze die enkel met dieren had. Pas op oudere leeftijd kiest ze voor een soort van langdurige partner, maar ook die relatie zou met ups en grote downs geweest zijn.
Op 39 jaar stopt Bardot met acteren. Het ouder worden zal daarin meespelen. Daarnaast haatte ze het achtervolgd en bespied te worden door paparazzi. Een foto van haar kon heel wat geld opleveren, zeker toen ze nog zwanger was van haar zoon maar de buitenwereld vermeed. De camera helemaal vermijden doet ze echter niet. Ze neemt het besluit haar grote bekendheid in te zetten om dierenleed tegen te gaan en wordt activiste voor dierenrechten. Dat luidt haar derde en vierde levensfasen in. Waarbij ze in die vierde fase ook haar dierenrechtenactivisme instrumentaliseert om racistische vooroordelen te verspreiden.
In hoeverre politieke kwesties Brigitte Bardot interesseren? Dat mag niet overschat worden vermoed ik. Ze beoordeelt politici en presidentskandidaten niet op wat ze voor mensen al dan niet kunnen betekenen maar wel op wat ze kunnen teweegbrengen in verband met dierenwelzijn. Als ik de docu mag geloven heeft ze zowel haar steun toegezegd aan de extreemrechtse Marine Le Pen als aan de linkse Jean-Luc Mélenchon (omdat die voor de dieren iets kon betekenen). Dit gaat wat in tegen het beeld dat ze vanaf de jaren zeventig mettertijd alleen maar rechtser werd. In 1972 al steunde Bardot de kandidatuur voor het presidentschap van de rechtse Giscard D'Estaing. Het lijkt er echter op dat dat bijna enkel was omdat ze dacht dat die iets voor de dieren kon betekenen.
De docu Bardot geeft door al het verzamelde filmmateriaal zeker enig zicht op het leven dat Bardot geleid heeft. Een sterkere kant aan de docu is ook dat die net als de Franse filmster aandacht heeft voor dierenleed en de kwestie ecologische crisis. Maar beklijven doet de docu nooit. Af en toe zie je er een zinnige uitspraak over Bardot haar leven door een commentator in. Maar de opgevoerde 'experts' blijven te oppervlakkig in hun beoordelingen. Men kan zich ook de vraag stellen wat het ganse opzet van de film was.
Europees extreemrechts claimt nu graag Bardot als één van hen. In Frankrijk wordt ze door Marine Le Pen opgevoerd als oh zo Frans. Of ze dat ook echt was? Toch niet. Daarvoor was ze al te veel een dierenrechtenactivist. En met dierenrechtenactivisme lopen veel Fransen zeker niet erg hoog op. Na haar film- en muziekcarrière ging Bardot mettertijd steeds meer aanleunen bij de rechtervleugel van de 'diepte ecologie beweging', inclusief de misantropie ervan. De voorbije maanden sukkelde ze steeds meer met haar gezondheid. De docu kwam in roulatie in de maand waarin ze stierf, een precieze doodsoorzaak is nog steeds niet bekend.
